Giải mã 9 hành vi lạ của chó và cách xử lý hiệu quả

Chó là loài vật nuôi trung thành và thường xuyên thể hiện cảm xúc qua hành vi của mình. Tuy nhiên, đôi khi chúng có những biểu hiện khác thường như sủa liên tục không rõ lý do, đi vòng tròn, chó liếm chân quá mức, hay trở nên thụ động bất thường. Những hành vi lạ của chó này có thể là dấu hiệu cảnh báo về vấn đề sức khỏe, tâm lý hoặc thay đổi trong môi trường sống của chúng. Ở trong nội dung bài viết này, cùng Pet Corner giải mã những hành vi của chúng và cách xử lý như thế nào cho hiệu quả nhé!

Các hành vi lạ của chó phổ biến

Chó là loài vật thông minh và rất nhạy cảm với môi trường xung quanh. Đôi khi, bạn sẽ thấy những hành vi lạ của chó, tưởng chừng vô lý, nhưng thực chất lại phản ánh bản năng, cảm xúc hoặc nhu cầu nhất định. Dưới đây là những hành vi phổ biến khiến nhiều người nuôi bối rối.

Chó đi theo chủ vào nhà vệ sinh

Nhiều chú chó, đặc biệt là những giống chó tình cảm như Golden Retriever, Labrador, Poodle hay Corgi, có thói quen đi theo chủ mỗi khi bạn bước vào nhà vệ sinh. Không chỉ đi theo, đôi khi chúng còn ngồi chờ trước cửa hoặc thậm chí nhìn chằm chằm vào bạn khi bạn đang “giải quyết nỗi buồn”.

Nguyên nhân hành vi chó đi theo chủ này là gì?

Hành vi chó đi theo chủ bắt nguồn từ bản năng bầy đàn của chó, được di truyền từ tổ tiên là loài sói. Trong tự nhiên, sói thường di chuyển theo nhóm để bảo vệ lẫn nhau khỏi các mối đe dọa. Khi sống trong môi trường con người, chó coi chủ như “trưởng đàn” và luôn muốn ở gần để đảm bảo an toàn, cả cho bạn và cho chính chúng.

Cách xử lý hành vi lạ của chó

Nếu bạn muốn hạn chế tình trạng chó đi theo chủ, có thể áp dụng một số cách sau:

• Đóng cửa nhẹ nhàng mỗi khi vào nhà vệ sinh để thiết lập ranh giới rõ ràng.
• Tập cho chó quen việc chờ ngoài phòng bằng cách để lại một món đồ chơi yêu thích hoặc một phần thưởng nhỏ (bánh thưởng, xương gặm…).
• Dạy lệnh “ở lại” hoặc “ngồi chờ”, kết hợp khen thưởng mỗi khi chó làm đúng.

Chó sủa khi nghe tiếng còi xe hoặc âm thanh lạ

Chó có khả năng nghe tốt hơn con người rất nhiều, đặc biệt là ở các âm thanh tần số cao. Những tiếng như còi xe cứu thương, còi báo động, chuông cửa hay thậm chí tiếng còi xe máy thường khiến chó phản ứng mạnh mẽ bằng cách sủa hoặc hú.

Tại sao chó sủa?

Tại sao chó sủa? Những âm thanh có tần số cao và kéo dài như còi xe cứu thương rất giống với tiếng hú của chó sói trong tự nhiên – một cách giao tiếp giữa các thành viên trong đàn. Khi nghe những âm thanh này, chó có xu hướng hú theo hoặc sủa như để “trả lời”.

Một số chú chó, đặc biệt là các giống chó có khả năng bảo vệ hoặc canh gác cao (như German Shepherd, Rottweiler), sẽ sủa để cảnh báo chủ nhân về một điều gì đó bất thường mà chúng cho là mối đe dọa.

Tại sao chó sủa có thể là do chúng phản ứng với cảm giác khó chịu hoặc căng thẳng khi nghe tiếng còi quá lớn hoặc lặp lại nhiều lần.

Cách xử lý khi chó sủa quá nhiều vì tiếng còi

Nếu hành vi lạ của chó xảy ra quá thường xuyên hoặc gây ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày, bạn có thể áp dụng một số biện pháp huấn luyện sau:

• Khi chó bắt đầu sủa, hãy đưa cho chúng đồ chơi yêu thích, hoặc sử dụng lệnh huấn luyện đơn giản như “ngồi” – “ở yên” để chuyển sự tập trung sang việc khác.
• Mỗi khi chó phản ứng bình tĩnh trước âm thanh lạ, hãy khen ngợi và thưởng đồ ăn vặt để củng cố hành vi tích cực.
• Quát mắng có thể khiến chó hiểu rằng bạn cũng đang “sủa” cùng chúng, điều này dễ phản tác dụng. Hãy giữ thái độ nhẹ nhàng nhưng kiên định.
• Bạn có thể cho chó làm quen dần với âm thanh (desensitization) bằng cách phát âm thanh còi xe ở âm lượng thấp và tăng dần, kết hợp khen thưởng nếu chó phản ứng bình tĩnh.

Chó đào đất hoặc giấu đồ chơi

Bạn có bao giờ phát hiện chú chó của mình đào bới đất trong vườn, giấu đồ chơi yêu thích dưới gầm giường, hoặc thậm chí “chôn” xương trong đệm sofa? Nếu có, thì cũng đừng quá ngạc nhiên – đây là một hành vi hoàn toàn bình thường ở chó, đặc biệt là các giống chó năng động như Husky, Beagle, hoặc Terrier.

Vì sao chó đào đất và giấu đồ?

Trong tự nhiên, tổ tiên của chó là loài sói thường giấu thức ăn còn thừa sau mỗi lần săn mồi để bảo vệ khỏi các loài ăn trộm và để dùng dần. Hành vi đó vẫn còn in sâu trong gen của chó hiện đại – chúng đào đất hoặc giấu đồ chơi như một cách “dự trữ” tài sản cho riêng mình.

Với những món đồ chơi hoặc đồ ăn đặc biệt yêu thích, chó có xu hướng giấu kỹ để tránh bị “cướp mất” bởi những con vật khác trong nhà (hoặc đôi khi chính con người).

Những giống chó có năng lượng cao như Husky, Border Collie hay Jack Russell, nếu không được vận động đủ, thường tìm đến việc đào bới như một cách xả stress và đốt năng lượng thừa.

Cách xử lý hành vi chó đào đất hoặc giấu đồ

• Tạo một khu vực riêng có cát hoặc xà bần nơi chó được phép đào bới thoải mái. Bạn có thể giấu sẵn một món đồ chơi hoặc bánh thưởng để kích thích chó sử dụng đúng chỗ.
• Tập cho chó thói quen cất giữ đồ chơi vào một hộp hoặc khu vực cố định. Ban đầu, bạn có thể hướng dẫn và thưởng mỗi khi chúng làm đúng.
• Đảm bảo chó được vận động đầy đủ với các hoạt động như dắt đi dạo, chơi đuổi bắt, huấn luyện cơ bản… giúp tiêu hao năng lượng và giảm nhu cầu đào bới.
• Nếu bạn bắt gặp chó đang đào bới ở nơi không phù hợp, hãy chuyển hướng sự chú ý bằng một món đồ chơi khác hoặc trò chơi yêu thích.

Chó liếm chân hoặc liếm không khí

Nếu bạn từng bắt gặp chó của mình liếm chân không ngừng, hoặc đôi khi liếm vào không khí như thể đang “nếm” thứ gì đó vô hình, có lẽ bạn đã cảm thấy lo lắng và bối rối. Đây là một trong những hành vi khá bí ẩn và gây khó hiểu cho nhiều người nuôi chó.

Vì sao chó liếm chân hoặc liếm không khí?

Hành vi liếm chân liên tục có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân:

• Dị ứng: Chó có thể bị dị ứng với thức ăn, phấn hoa, hóa chất tẩy rửa sàn hoặc cỏ ngoài vườn.
• Ký sinh trùng: Ve, rận hoặc bọ chét khiến chó ngứa và khó chịu, đặc biệt ở các kẽ chân.
• Stress hoặc lo âu: Chó có thể tự liếm chân để xoa dịu bản thân, tương tự như con người cắn móng tay khi căng thẳng.
• Vấn đề thần kinh hoặc đau mạn tính: Trong một số trường hợp, việc liếm quá mức có thể là dấu hiệu của vấn đề sâu xa như viêm khớp, tổn thương thần kinh hoặc rối loạn hành vi.

Liếm không khí – hành vi lạ của chó

Khi chó liếm không khí, hành vi lạ của chó có thể cho thấy chúng đang:

• Cảm thấy bối rối hoặc lo lắng trong một môi trường mới hoặc khi gặp tiếng động lạ.
• Ngửi thấy mùi thức ăn hoặc thứ gì đó kích thích vị giác.
• Tự làm dịu bản thân khi đang trong trạng thái căng thẳng, tương tự như hành vi liếm chân.

Cách xử lý hành vi lạ của chó

• Quan sát xem có dấu hiệu đỏ, viêm, tróc da, hay ve bọ bám ở kẽ chân hay không.
• Sử dụng các loại dung dịch chuyên dụng có giá dao động khoảng 50.000-100.000 đồng/chai để giảm ngứa và tiêu diệt ký sinh trùng.
• Đảm bảo chó được vận động đủ, chơi đùa thường xuyên, và tránh để chúng ở một mình quá lâu.
• Nếu hành vi kéo dài hơn một tuần, hoặc ngày càng nghiêm trọng, hãy đưa chó đi khám để kiểm tra dị ứng, bệnh lý da, hay rối loạn tâm lý.

Chó ăn cỏ, chó ăn phân hoặc đồ vật lạ

Nhiều người nuôi chó từng hoang mang khi thấy thú cưng của mình gặm cỏ, ăn đất, cắn vải hoặc thậm chí… chó ăn phân. Những hành vi này thường bị hiểu nhầm là chó đang “bệnh” hoặc “nghịch bẩn”, nhưng thực tế chúng lại liên quan đến sức khỏe tiêu hóa, dinh dưỡng và hành vi của chó.

Chó ăn cỏ

Hành vi này không phải lúc nào cũng đáng lo, và có thể xuất phát từ việc tự điều chỉnh tiêu hóa, hoặc để bổ sung chất xơ tự nhiên, đôi khi là thói quen buồn chán không có gì để làm.

Cách xử lý hành vi lạ của chó:

• Bổ sung rau củ luộc (bí đỏ, cà rốt, rau cải…) trong khẩu phần ăn để giảm nhu cầu ăn cỏ.
• Không để chó ăn cỏ có thuốc trừ sâu hoặc phân bón – điều này có thể nguy hiểm.

Chó ăn đồ vật lạ 

Chó đôi khi nhặt và nuốt những thứ không nên ăn như đá nhỏ, miếng vải, túi ni-lông, giấy… Điều này có thể xuất phát từ chế độ ăn thiếu cân bằng, sự tò mò ở chó con đang trong giai đoạn khám phá, đôi lúc do stress hoặc buồn chán.

Cách xử lý hành vi lạ của chó:

• Bổ sung khoáng chất và chất xơ tự nhiên vào khẩu phần ăn.
• Giám sát khi dắt đi dạo, tránh để chó tự nhặt đồ trên đường.
• Cung cấp đồ chơi nhai an toàn để chuyển hướng hành vi.
• Nếu chó liên tục ăn đồ không ăn được, cần khám thú y vì có thể liên quan đến rối loạn tiêu hóa hoặc hành vi.

Chó ăn phân

Nguyên nhân chó ăn phân gồm: Thiếu dinh dưỡng hoặc tiêu hóa hấp thụ kém, tò mò học theo hành vi của chó mẹ, chó bị nhốt quá lâu dễ sinh ra hành vi bất thường.

Cách xử lý hành vi lạ của chó:

• Dọn dẹp phân ngay sau khi chó đi vệ sinh, không để chó tiếp cận.
• Tập trung sự chú ý bằng đồ chơi, bài tập huấn luyện đơn giản.
• Cải thiện chế độ ăn: Bổ sung chất xơ, enzyme tiêu hóa hoặc khoáng chất nếu cần.
• Nếu hành vi kéo dài, nên đưa chó đến thú y kiểm tra về ký sinh trùng, rối loạn tiêu hóa hoặc thiếu hụt dinh dưỡng.

Chó quay tròn trước khi ngủ

Nhiều chú chó, đặc biệt là giống như Shiba Inu, Spitz hay Akita, có thói quen quay vài vòng trước khi nằm xuống. Thoạt nhìn có vẻ ngộ nghĩnh, nhưng đây là hành vi bản năng từ thời hoang dã.

Lý do:

Khi còn sống trong thiên nhiên, chó (và tổ tiên là sói) thường dẫm lên cỏ hoặc lá khô để tạo chỗ nằm êm ái và kiểm tra sự an toàn xung quanh trước khi nghỉ ngơi.

Hành vi này giúp chó thấy an tâm hơn trong không gian của mình.

Cách xử lý hành vi lạ của chó:

Không cần can thiệp nếu hành vi lạ của chó không gây rối loạn gì.

Hãy đảm bảo nơi ngủ sạch sẽ, mềm mại, có đệm hoặc thảm để chó thoải mái nằm nghỉ.

Chó gặm đồ vật trong nhà

Bạn có từng phát hiện đôi dép yêu thích bị gặm nát? Hay chân bàn đầy vết răng nhỏ? Những hành vi này thường xuất hiện ở chó con hoặc các giống năng động như Labrador, Beagle.

Lý do:

Gặm giúp giảm stress, giải tỏa năng lượng hoặc làm dịu nướu khi mọc răng (ở chó con).

Với chó trưởng thành, đây có thể là dấu hiệu buồn chán hoặc thiếu kích thích tinh thần.

Cách xử lý hành vi lạ của chó:

Cung cấp đồ chơi gặm chuyên dụng, như xương cao su, đồ gặm nhồi bơ đậu phộng…

Dạy chó lệnh “Không!” kết hợp phần thưởng khi bỏ đồ hoặc chơi đúng cách.

Tăng thời gian chơi, dắt đi dạo để chó được giải tỏa năng lượng lành mạnh.

Chó đuổi theo đuôi của chính mình

Hành vi chó chạy vòng vòng đuổi đuôi đôi khi rất hài hước, nhưng nếu xảy ra thường xuyên, đó có thể là dấu hiệu của vấn đề.

Lý do:

Thường gặp ở giống chó năng động như Corgi, Border Collie, Pomeranian.

Có thể do chán nản, thiếu vận động, hoặc đơn giản là tò mò về chiếc đuôi của mình.

Trong trường hợp nghiêm trọng, hành vi này là dấu hiệu của rối loạn thần kinh hoặc hành vi ám ảnh cưỡng chế (OCD).

Cách xử lý hành vi lạ của chó:

Tăng thời gian chơi, đi dạo, huấn luyện vận động hoặc dùng đồ chơi tương tác.

Nếu hành vi lặp lại liên tục và chó tự làm đau, hãy đưa đến thú y hoặc chuyên gia hành vi động vật để kiểm tra.

Chó ngáp hoặc hắt hơi khi giao tiếp

Nhiều chú chó ngáp liên tục, hắt hơi nhẹ khi gặp người lạ, chó khác, hoặc trong lúc chơi. Dù thoạt nhìn tưởng như chó buồn ngủ hay bị cảm, nhưng thực tế đây là một cách giao tiếp quan trọng.

Lý do:

Đây là “tín hiệu làm dịu” (calming signals) – một cách chó tự điều chỉnh cảm xúc và gửi thông điệp hòa bình.

Ngáp, hắt hơi hoặc liếm môi là dấu hiệu chó đang cố gắng bình tĩnh trong tình huống mới hoặc căng thẳng.

Cách xử lý:

Không cần can thiệp, nhưng hãy quan sát hoàn cảnh để xác định liệu chó có đang lo lắng quá mức.

Tránh ép chó tiếp xúc với người hoặc động vật lạ nếu chúng tỏ ra căng thẳng.

Nguyên nhân đằng sau hành vi lạ của chó

Bạn từng bắt gặp chú chó của mình quay vòng trước khi ngủ, chó đào đất, chó liếm chân liên tục, hay gặm nát đôi giày mới mua? Những hành vi tưởng như “kỳ quặc” này đôi khi khiến chủ nuôi lo lắng không biết có phải chó đang gặp vấn đề gì nghiêm trọng.

Bản năng tự nhiên

Nhiều hành vi mà chúng ta coi là “lạ” thực ra lại là bản năng được di truyền từ tổ tiên hoang dã của chó, chẳng hạn:

• Chó đào đất, giấu đồ chơi hoặc xương: Là hành vi dự trữ và bảo vệ thức ăn, phổ biến ở các giống năng động như Husky.
• Chó quay tròn trước khi ngủ: Bản năng kiểm tra và làm phẳng bề mặt, mô phỏng hành động tạo “tổ” trong tự nhiên.
• Chó ăn cỏ: Thường là để hỗ trợ tiêu hóa, làm sạch dạ dày, hoặc đơn giản là do thích mùi vị.

Cảm xúc và tâm lý

Chó là loài vật sống tình cảm, có thể biểu lộ sự gắn bó, buồn chán, hoặc lo lắng thông qua hành vi:

• Chó đi theo bạn vào nhà vệ sinh hoặc mọi nơi trong nhà: Là biểu hiện của sự gắn bó, trung thành, và mong muốn được ở bên người mà chúng coi là “trưởng đàn”.
• Chó đuổi theo đuôi, liếm không khí: Có thể là do buồn chán, thiếu vận động hoặc căng thẳng, đặc biệt khi chó bị để một mình quá lâu.
• Chó ngáp hoặc hắt hơi khi gặp người lạ: Là “tín hiệu làm dịu” để giảm căng thẳng trong tình huống mới.

Vấn đề sức khỏe

Một số hành vi bất thường lại là dấu hiệu cảnh báo về tình trạng sức khỏe mà bạn không nên bỏ qua:

• Chó liếm chân liên tục: Có thể do dị ứng, viêm da, ký sinh trùng hoặc đau ở khu vực chân.
• Chó ăn phân (coprophagia): Liên quan đến thiếu chất dinh dưỡng, rối loạn tiêu hóa hoặc nhiễm ký sinh trùng.
• Chó ngáp nhiều không rõ lý do: Có thể do stress kéo dài, lo âu, hoặc phản ứng trước những thay đổi môi trường.

Tác động từ môi trường

Môi trường sống xung quanh ảnh hưởng rất lớn đến hành vi của chó, bao gồm cả âm thanh, không gian và mức độ kích thích tinh thần:

• Chó sủa khi nghe tiếng còi xe hoặc chuông báo động: Do phản ứng với âm thanh tần số cao – gần giống tiếng hú – kích thích bản năng giao tiếp hoặc cảnh báo.
• Chó gặm đồ vật trong nhà: Thường xảy ra khi thiếu vận động, buồn chán hoặc do chó con đang mọc răng.
• Chó tru vào ban đêm hoặc sủa vô cớ: Có thể do nhạy cảm với tiếng động lạ, hoặc thiếu vận động, gây căng thẳng.

Mẹo vặt quản lý hành vi lạ của chó

Chó có thể đôi lúc khiến bạn “đau đầu” với những hành vi khó hiểu như gặm đồ, đuổi theo đuôi, liếm chân, hay thậm chí là… ăn phân. Tuy nhiên, thay vì lo lắng hoặc quát mắng, bạn hoàn toàn có thể quản lý các hành vi này bằng những mẹo đơn giản nhưng hiệu quả.

Dưới đây là một số cách xử lý hành vi lạ ở chó một cách khoa học, nhẹ nhàng và thân thiện.

Chuyển hướng sự chú ý

• Khi chó sủa quá mức, hãy dùng đồ chơi yêu thích, thức ăn hoặc lệnh “im” kết hợp phần thưởng để hướng chó vào hành vi tích cực hơn.
• Tránh quát mắng, vì điều này có thể khiến chó căng thẳng và phản ứng ngược lại.

Tạo khu vực đào riêng

• Nếu chó có xu hướng đào đất trong vườn, hãy chuẩn bị một hộp cát hoặc góc vườn riêng có thể đào, giấu vài món đồ chơi bên trong để tạo sự hứng thú.
• Điều này giúp chó thỏa mãn bản năng đào bới mà không phá hoại không gian sống.

Kiểm tra sức khỏe định kỳ

• Với những hành vi như liếm chân liên tục hoặc ăn phân, hãy kiểm tra da, kẽ chân và tình trạng phân của chó.
• Có thể tắm bằng dung dịch diệt ve, nấm (giá khoảng 50.000–100.000 đồng/chai) và theo dõi tình trạng.
• Nếu hành vi kéo dài, hãy đưa chó đi khám thú y để kiểm tra dị ứng, ký sinh trùng hoặc vấn đề tiêu hóa.

Huấn luyện thói quen tốt

• Khi chó cứ đi theo bạn vào nhà vệ sinh, bạn có thể huấn luyện bằng lệnh “ngồi” và thưởng khi chó ở yên ngoài phòng.
• Lặp lại đều đặn để hình thành thói quen tích cực và tự lập hơn.

Tăng vận động thể chất và tinh thần

• Chó đuổi theo đuôi, liếm không khí, gặm đồ vật có thể đang thừa năng lượng hoặc buồn chán.
• Dắt đi dạo hàng ngày, chơi ném bóng, huấn luyện đơn giản… sẽ giúp chó giải tỏa năng lượng một cách lành mạnh.

Dọn dẹp sạch sẽ và giám sát

• Nếu chó ăn phân, hãy dọn phân ngay sau khi chó đi vệ sinh, không để chúng có cơ hội lặp lại hành vi.
• Khi đi dạo, giám sát kỹ để chó không nhặt đồ lạ như rác, phân, hay đá.

Lưu ý quan trọng khi xử lý hành vi lạ của chó

Quan sát kỹ lưỡng

Ghi lại tần suất, thời điểm và hoàn cảnh khi hành vi xảy ra để xác định đúng nguyên nhân – là do thói quen, cảm xúc hay vấn đề sức khỏe.

Tránh trừng phạt

Việc la mắng chó khi chúng đào đất, đi theo bạn, hoặc sủa có thể gây stress và tăng hành vi tiêu cực.

Thay vào đó, hãy dùng phương pháp huấn luyện tích cực với phần thưởng.

Tham khảo bác sĩ thú y khi cần

Nếu các hành vi như liếm chân, ăn phân, sủa dai dẳng… kéo dài trên 1 tuần, bạn nên đưa chó đi khám (chi phí khám lẻ thường khoảng 100.000–300.000 đồng/lần).

Điều này giúp loại trừ nguyên nhân bệnh lý hoặc rối loạn hành vi.

Đảm bảo môi trường sống an toàn

Cất gọn vật dụng nguy hiểm hoặc dễ vỡ, loại bỏ những thứ chó có thể nuốt phải như dây điện, rác, túi nilon.

Tránh để chó tiếp xúc với cỏ có hóa chất nếu có thói quen ăn cỏ.

Kiên nhẫn và đều đặn trong huấn luyện

Các hành vi như đuổi đuôi, gặm đồ, hoặc quá phụ thuộc vào chủ cần thời gian và sự kiên trì để điều chỉnh.

Luôn thưởng cho hành vi đúng, tránh so sánh chó với nhau vì mỗi cá thể có tính cách khác biệt.

Hiểu đúng – xử lý đúng hành vi lạ của chó chính là chìa khóa để bạn đồng hành cùng chó một cách hòa hợp, vui vẻ và hiệu quả. Với một chút quan sát, sự kiên nhẫn và tình yêu thương, bạn hoàn toàn có thể giúp thú cưng ổn định hành vi, sống khỏe mạnh và hạnh phúc hơn mỗi ngày.

Pet Corner

• Địa chỉ: Bạch Mai, Hà Nội
• Hotline: 0817.336.615
• Email: petcorner.gocnhothucung@gmail.com
• Giờ làm việc : 8h-17h30 (Từ T2 – CN)

Xem thêm:

• Cẩm nang lựa chọn thú cưng phù hợp cho người nuôi lần đầu
• 4 Mẹo thổi bay tình trạng chó mèo bị hôi miệng tại nhà
• Mẹo cứu nguy khi mèo ăn phải bả không thể bỏ lỡ
• Khách sạn chó mèo mùa hè: Chọn nơi an toàn khi đi du lịch